Skip to main content
Kapsamlı GEO ve SEO Rehberi

GEO ve SEO Terimler Sözlüğü

Arama motoru optimizasyonu (SEO), üretken yapay zeka optimizasyonu (GEO), yanıt motoru optimizasyonu (AEO) ve teknik dijital pazarlamada sıkça karşılaşılan tüm kavramların güncel açıklamaları.

SEO Terimler Sözlüğü Nasıl Kullanılır?

SEO Terimler Sözlüğü, SEO, üretken yapay zeka (GEO) ve dijital pazarlama süreçlerinde karşılaşabileceğiniz kavramları Türkçe karşılıkları ve pratik açıklamalarıyla sunar. Terimler İngilizce (Türkçe) formatında listelenmiştir. Aradığınız kavrama arama kutusundan veya alfabetik harf menüsünden hızlıca ulaşabilirsiniz.

Yeni Başlayanlar İçin En Önemli 10 Terim

SEO'ya yeni başlıyorsanız, öncelikle SEO, SERP, Keyword, Search Intent, On-Page SEO, Off-Page SEO, Technical SEO, Backlink, Indexing ve E-E-A-T gibi temel kavramları öğrenmelisiniz. Güncel SEO ve yapay zeka destekli arama stratejilerini anlamanın temeli bu kavramlara dayanır.

Düzenli Olarak Güncellenen Dizin

Arama motorları ve yapay zeka destekli arama deneyimleri sürekli gelişiyor. Bu nedenle sözlüğü düzenli olarak güncelliyor, AI Overviews, GEO, llms.txt ve Core Web Vitals gibi güncel kavramları ekleyerek yeni gelişmeleri ve değişen SEO terminolojisini takip edebileceğiniz canlı bir kaynak haline getiriyorum.

Aradığınız kriterlere uygun terim bulunamadı.
A

AEO (Answer Engine Optimization) Nedir?

Yapay zeka asistanları, sesli aramalar ve akıllı yanıt motorlarının (Perplexity, ChatGPT Search, Gemini, Claude vb.) doğrudan yanıtlarında kaynak olarak gösterilmek ve alıntılanmak için içeriğin yapılandırılması sürecidir.

AI Overviews (Yapay Zeka Genel Bakış) Nedir?

Google'ın arama sonuçlarının en üstünde, birden çok kaynaktan sentezlenerek üretken yapay zeka ile oluşturulmuş özet cevaplar sunduğu özelliktir. Ziyaretçi doğrudan siteden cevap alabildiği için içeriklerin bu özetlerde kaynak olarak alıntılanması kritik hale gelmiştir.

AI Crawler (Yapay Zeka Tarayıcısı) Nedir?

Büyük dil modellerini (LLM) eğitmek veya anlık yapay zeka arama yanıtları sağlamak amacıyla web sitelerini tarayan yapay zeka botlarıdır (ör. GPTBot, ClaudeBot, PerplexityBot, Google-Extended).

Algorithm (Algoritma) Nedir?

Arama motorları tarafından veri toplama, dizine ekleme ve analiz etme işlemlerinde kullanılan, sonuçları belirli sıralama faktörlerine göre filtreleyen kurallar bütünüdür.
İlgili içerik: Google Algoritma Güncellemesi

Analytics (Analitik) Nedir?

Veri toplama, analiz etme ve yorumlama bilimidir. SEO açısından performans metriklerini, kullanıcı eğilimlerini ve trafik kaynaklarını anlamlandırmak için kullanılır. Google Analytics ile karıştırılmamalıdır; analitik veriyle stratejik düşünme yaklaşımıdır.

AdWords (Google Ads) Nedir?

Google'ın online reklamcılık hizmetinin eski adıdır. 2018 yılından itibaren Google Ads adıyla sunulmaktadır.

Anchor Text (Bağlantı Metni) Nedir?

Bir web sayfasını diğerine bağlamak için kullanılan tıklanabilir kelimelerdir. Site içi bağlantılarda iç linkleme, harici sitelerden gelen bağlantılarda ise backlink olarak adlandırılır. Arama motorlarının hedef sayfa bağlamını anlamasında kritik rol oynar.

Authority (Otorite) Nedir?

Bir web sitesinin ya da sayfasının kendi alanında güvenilir, referans gösterilen ve arama motorları ile kullanıcılar nezdindeki saygınlık derecesidir.

Alt Tag (Alt Metin) Nedir?

Görsellerin HTML kodundaki metinsel açıklamasıdır (alt attribute). Görsellerin arama motorları tarafından anlaşılmasına, ekran okuyucu kullanan kişilerin içeriği kavramasına ve multimodal AI modellerinin görseli okumasına yardımcı olur.

AMP (Hızlandırılmış Mobil Sayfalar) Nedir?

Google tarafından desteklenen, mobil sayfaların daha hızlı açılmasını sağlayan açık kaynaklı kod kütüphanesidir. Günümüzde Core Web Vitals ve modern mobil optimizasyon standartları nedeniyle sıralamadaki özel ayrıcalığı kaldırılmıştır.

Alexa Rank (Alexa Sıralaması) Nedir?

Web sitelerini dünya genelindeki trafik yoğunluğuna göre sıralayan geçmiş bir analiz metriğidir. Alexa hizmeti Mayıs 2022'de resmen kapatılmıştır; günümüzde Semrush Rank veya Similarweb alternatif olarak kullanılmaktadır.

A/B Testing (A/B Testi) Nedir?

Bir sayfanın, butonun veya tasarımın iki farklı versiyonunun performansını karşılaştırarak dönüşüm oranlarını artırmayı hedefleyen deneysel yöntemdir.

Average Position (Ortalama Pozisyon) Nedir?

Bir web sitesinin gösterim aldığı sorgulardaki sıralama derecelerinin aritmetik ortalamasıdır. Google Search Console Performans sekmesindeki Ortalama Konum bilgisi bu metriğe dayanır.

Above the Fold Nedir?

Bir web sayfası ziyaret edildiğinde, kullanıcı sayfayı aşağı kaydırmadan önce ekranda ilk görünen üst alana denir.

ASO (App Store Optimization) Nedir?

Mobil uygulamaların App Store ve Google Play gibi mağazalarda üst sıralarda yer alması ve organik indirme kazanması için yürütülen optimizasyon sürecidir.

Artificial Intelligence (AI – Yapay Zeka) Nedir?

İnsan zekasına benzer şekilde öğrenme, planlama, karar verme ve problem çözme gibi görevleri algoritmalar aracılığıyla yerine getiren teknolojilerin genel adıdır.

B

Backlink (Geri Bağlantı) Nedir?

Başka bir web sitesinden sizin sitenize verilen yönlendirme bağlantısıdır. Arama motorları için temel güven, otorite ve referans işaretidir.
İlgili içerik: Backlink Nedir, Nasıl Alınır?

Brand Mentions (Marka Bahisleri) Nedir?

Bir markanın veya uzmanın bağlantı verilmeden (unlinked) web genelinde anılmasıdır. Büyük dil modellerinin (LLM) bilgi grafiklerinde varlık (entity) tanıma sürecinde güçlü bir sinyaldir.

Black Hat SEO (Siyah Şapka SEO) Nedir?

Arama motorlarının kalite yönergelerine aykırı, manipülatif ve algoritmaları aldatmayı hedefleyen etik dışı optimizasyon taktikleridir.

Bounce Rate (Çıkma Oranı) Nedir?

Ziyaretçinin ilk giriş yaptığı sayfayı görüntüleyip başka hiçbir sayfaya geçmeden siteden ayrılma oranıdır. GA4'te bu metriğin yerini daha çok "Etkileşim Oranı (Engagement Rate)" almıştır.

Broken Link (Kırık Bağlantı) Nedir?

Bir web sitesindeki bağlantıların sunucu hatası veya URL değişikliği sebebiyle çalışmayıp 404 gibi hata kodu döndürmesi durumudur.

Blog Nedir?

Belirli konularda düzenli olarak hazırlanan, bilgi paylaşımı ve organik arama görünürlüğü sağlayan dinamik web sitesi içerikleridir.

Breadcrumb (Ekmek Kırıntısı / İçerik Haritası) Nedir?

Kullanıcıların ve botların site hiyerarşisinde hangi katmanda olduğunu gösteren ve gezintiyi kolaylaştıran sayfa üstü navigasyon bağlantılarıdır.

Bot (Crawler / Örümcek) Nedir?

Web sitelerini periyodik olarak tarayıp verileri toplayan ve dizine ekleyen otomatik arama motoru yazılımlarıdır (Googlebot, Bingbot vb.).

B2B & B2C Nedir?

B2B (Business to Business): Şirketlerin diğer işletmelere yönelik yürüttüğü ticari model. B2C (Business to Consumer): İşletmeden son tüketiciye doğrudan satış yapılan ticaret biçimidir.

Bing Nedir?

Microsoft tarafından geliştirilen ve yapay zeka entegrasyonlarıyla güçlendirilerek pazar payını artıran arama motorudur.

BERT Algoritması Nedir?

Google'ın sorgulardaki kelimelerin tek tek anlamını değil, cümle içerisindeki çift yönlü bağlamını insan gibi kavramasını sağlayan doğal dil işleme algoritmasıdır.

C

Citation Optimization (Alıntılanma Optimizasyonu) Nedir?

Yapay zeka modellerinin (Perplexity, ChatGPT, Gemini vb.) ürettiği yanıtlarda web sitenizin doğrudan kaynak dipnotu veya alıntı bağlantı olarak yer almasını sağlamak için yapılan GEO çalışmasıdır.

Canonical URL (Kanonik URL) Nedir?

Bir sayfaya birden fazla URL ile erişilebiliyorsa, arama motoru botlarına hangi URL'nin asıl sürüm olduğunu bildiren etikettir (rel="canonical"). Bu sayede kopya içerik sorunu önlenir.

Core Web Vitals (Temel Web Verileri) Nedir?

Google'ın sayfa deneyimini ölçtüğü 3 temel performans metriğidir: LCP (en büyük içerik öğesinin yüklenme hızı), INP (etkileşime yanıt verme süresi; FID'in yerini almıştır) ve CLS (görsel düzen kayması).

ChatGPT Search Nedir?

OpenAI tarafından geliştirilen, web üzerindeki güncel bilgileri tarayarak kullanıcı sorularına doğrudan kaynaklı yanıtlar sunan yapay zeka arama motorudur.
İlgili içerik: ChatGPT Nedir?

Click Depth (Tıklama Derinliği) Nedir?

Ana sayfadan başlayarak bir web sayfasına ulaşmak için gereken minimum tıklama sayısıdır. Ana sayfa derinliği 0 kabul edilir. Sağlıklı bir site mimarisinde kritik sayfalar en fazla 3 tıklama derinliğinde bulunmalıdır.

Crawl Budget (Tarama Bütçesi) Nedir?

Arama motoru botlarının belirli bir zaman diliminde web sitenizde tarayabileceği ve taramak istediği maksimum sayfa sayısıdır.

CTR (Tıklama Oranı) Nedir?

Bir web sayfasının veya reklamın aldığı tıklama sayısının, toplam gösterim sayısına bölünmesiyle elde edilen orandır (CTR = Tıklama / Gösterim).

CPC (Tıklama Başına Maliyet) Nedir?

Cost Per Click ifadesinin kısaltmasıdır. Dijital reklamcılıkta bir reklam tıklandığında ödenen ortalama maliyettir.

Conversion Rate (Dönüşüm Oranı) Nedir?

Siteye gelen ziyaretçilerin; satın alma, form doldurma veya üyelik gibi hedeflenen eylemi gerçekleştirme yüzdesidir.

Cookie (Çerezler) Nedir?

Ziyaretçilerin tercihlerini, oturum durumlarını ve kullanım alışkanlıklarını tarayıcıda saklayan küçük metin dosyalarıdır.

Cache (Önbellek) Nedir?

Web sitelerinin açılış hızını artırmak amacıyla CSS, JS ve görsel gibi statik dosyaların geçici olarak sunucuda ya da tarayıcıda saklanması işlemidir.

CSS (Cascading Style Sheets) Nedir?

Web sayfalarında kullanılan yazı tipleri, renkler ve düzen gibi HTML öğelerinin görsel sunumunu yöneten stil kodlarıdır.

Call to Action (Eyleme Çağrı / CTA) Nedir?

Kullanıcıyı belirli bir aksiyona yönlendiren, harekete geçirici buton ve ifadelerdir ("Hemen İncele", "İletişime Geç").

CMS (İçerik Yönetim Sistemi) Nedir?

Kodlama gerektirmeden web sitesi oluşturma, düzenleme ve içerik yayınlama işlemlerini sağlayan sistemlerdir (ör. WordPress).

Commercial Intent (Ticari Araştırma Niyeti) Nedir?

Kullanıcının satın alma kararı vermeden önce ürün veya hizmetleri kıyaslamak, incelemek ve araştırmak için yaptığı arama niyetidir.

D

Domain (Alan Adı) Nedir?

Bir web sitesinin internet adresini tanımlayan benzersiz isimdir (ör. cangedik.com.tr).

Duplicate Content (Kopya İçerik) Nedir?

Birebir aynı veya anlamsal olarak çok benzer içeriklerin birden fazla sayfada ya da farklı sitelerde yer alması durumudur.

Disavow (Bağlantı Reddetme) Nedir?

Siteye gelen spam, toksik ve yapay backlinklerin sıralamayı olumsuz etkilemesini engellemek için Google Disavow Tool üzerinden yok sayılmasını sağlama işlemidir.

Direct Traffic (Doğrudan Trafik) Nedir?

Kullanıcıların site adresini tarayıcıya doğrudan yazarak veya yer imlerini kullanarak siteye gelmesidir.

Directory (Dizin) Nedir?

Dosyaların veya web sitelerinin hiyerarşik bir düzen içinde sıralandığı kategorik listeleme yapılarıdır.

Dwell Time (Kalma Süresi) Nedir?

Ziyaretçinin arama sonucuna tıkladıktan sonra sayfada geçirdiği ve tekrar arama sonuçlarına geri dönmediği süredir.

DA (Domain Authority – Domain Otoritesi) Nedir?

Moz tarafından geliştirilen ve sitelerin arama motoru sonuçlarındaki genel sıralama gücünü 1-100 arasında tahmin eden metriktir.

Looker Studio (Eski Adıyla Data Studio) Nedir?

Google tarafından sunulan, SEO ve analitik verilerini görsel raporlara ve etkileşimli tablolara dönüştüren ücretsiz raporlama aracıdır.

DoFollow Nedir?

Bağlantıda nofollow, sponsored veya ugc etiketi bulunmadığında varsayılan olarak kabul edilen ve sayfa otoritesini aktaran bağlantı yapısıdır.

Digital Marketing (Dijital Pazarlama) Nedir?

Ürün veya hizmetlerin internet, sosyal medya ve arama motorları gibi dijital kanallar aracılığıyla tanıtılması faaliyetlerinin bütünüdür.

E

E-E-A-T Nedir?

Google'ın içerik kalitesini değerlendirdiği 4 temel boyuttur: Deneyim (Experience), Uzmanlık (Expertise), Otoriterlik (Authoritativeness) ve Güvenilirlik (Trustworthiness). Doğrudan bir sıralama faktörü değil, kalite değerlendirme yönergesidir.
İlgili içerik: EEAT Nedir? EEAT ve SEO İlişkisi

Entity-Based SEO (Varlık Odaklı SEO) Nedir?

Arama motorlarının ve LLM'lerin salt kelime eşleşmesine değil; kişiler, markalar, yerler ve kavramlar arasındaki ontolojik ilişkilere (varlıklara) odaklanarak içerikleri konumlandırmasıdır.

Embeddings (Vektörel Gömme) Nedir?

Yapay zeka modellerinin metinleri sayısal vektörlere dönüştürerek kavramlar arasındaki anlamsal yakınlığı ve semantik benzerliği hesaplama yöntemidir.

Evergreen Content (Zamansız İçerik) Nedir?

Zaman içinde güncelliğini yitirmeyen ve uzun vadeli istikrarlı organik trafik sağlayan içerik türüdür.

External Link (Harici Bağlantı) Nedir?

Bir web sitesinin kendi alan adı dışındaki farklı bir web sitesine verdiği çıkış bağlantısıdır.

Engagement (Etkileşim) Nedir?

Ziyaretçinin sayfadaki içerikle nasıl bir etkileşime girdiğini (kaydırma derinliği, form gönderimi, tıklamalar) gösteren ölçüttür.

Event Tracking (Olay İzleme) Nedir?

Web sitesindeki buton tıklamaları, indirmeler ve video oynatmaları gibi belirli kullanıcı aksiyonlarının GA4 üzerinden izlenmesi işlemidir.

Exit Rate (Çıkış Oranı) Nedir?

Belirli bir sayfayı ziyaret eden kullanıcıların, sitedeki gezinme oturumunu o sayfada sonlandırma yüzdesidir. Sayfaya özgü terk durumunu ölçer.

E-commerce (E-ticaret) Nedir?

Ürün ve hizmetlerin internet üzerinden alınıp satıldığı dijital ticaret platformlarıdır.

F

Featured Snippet (Öne Çıkan Snippet) Nedir?

SERP'in en üstünde, "sıfırıncı pozisyon" olarak adlandırılan alanda gösterilen özet cevap kutusudur. Soru içeren sorgularda doğrudan cevap sunar.

Feed / RSS (Besleme) Nedir?

Bir web sitesinin içeriklerinin anlık ve otomatik olarak başka platformlara veya okuyuculara aktarılmasını sağlayan standart veri akışıdır.

FMP (First Meaningful Paint) Nedir?

Sayfadaki ilk anlamlı içeriğin görüntülenme süresini ölçen eski bir hız metriğidir. Kullanımdan kalkmış olup yerini Core Web Vitals kapsamında LCP (Largest Contentful Paint) almıştır.

Favicon Nedir?

Tarayıcı sekmelerinde ve mobil arama sonuçlarında site başlığının yanında yer alan küçük web simgesidir.

Footer & Footer Link Nedir?

Web sitesinin en alt bölümü ve bu alandan site geneline ya da dış kaynaklara verilen bağlantılardır.

G

GEO (Generative Engine Optimization) Nedir?

Üretken Yapay Zeka Motoru Optimizasyonu; web sayfalarının ChatGPT, Perplexity, Google Gemini ve Claude gibi yapay zeka arama sistemleri tarafından kaynak olarak benimsenmesi ve özetlerde alıntılanması için yapılan çalışmalardır.

Google Analytics 4 (GA4) Nedir?

Google'ın olay tabanlı veri modeliyle çalışan güncel web ve uygulama analitik sistemidir. Universal Analytics Temmuz 2023'te tamamen kapatılmıştır.

Google Search Console (GSC) Nedir?

Google'ın sunduğu; dizine eklenme durumunu, arama performansını, teknik sorunları ve mobil kullanılabilirliği takip eden temel ücretsiz araçtır.

Google İşletme Profili (Google Business Profile) Nedir?

Eski adıyla Google My Business. İşletmelerin Haritalar ve yerel aramalarda bilgilerini yönetmesini sağlayan Yerel SEO'nun kalbi niteliğindeki araçtır.

Google Knowledge Graph (Bilgi Grafiği) Nedir?

Google'ın varlıklar (kişi, yer, organizasyon) hakkında ilişkisel verileri derleyerek arama sonuçlarında bilgi panelleri oluşturduğu semantik veri tabanıdır.

Growth Hacker Nedir?

Düşük maliyet ve yaratıcı veri analizleri ile bir projenin kullanıcı tabanını hızla büyütmeyi hedefleyen uzmanlara denir.

Gray Hat SEO (Gri Şapka SEO) Nedir?

Yasalara doğrudan aykırı olmayan ancak arama motoru kurallarının sınırlarında dolaşan, uzun vadede risk taşıyan optimizasyon taktikleridir.

H

Heading (Başlık Hiyerarşisi) Nedir?

İçerikteki bilgi mimarisini belirleyen H1, H2, H3, H4, H5, H6 etiketleridir. H1 ana konuyu belirtirken diğer başlıklar alt konuları düzenler.

Helpful Content System (Faydalı İçerik Sistemi) Nedir?

Google'ın yalnızca arama motorlarına oynamak yerine, kullanıcılara özgün değer ve somut fayda sağlayan sayfaları ödüllendiren temel çekirdek algoritma parçasıdır.

Hreflang (Dil Etiketi) Nedir?

Çok dilli sitelerde sayfanın hangi dil ve coğrafi bölgeye hitap ettiğini arama motoru botlarına bildiren koddur.

Heatmap (Isı Haritası) Nedir?

Kullanıcıların sayfa üzerindeki fare hareketlerini, tıklamalarını ve ekran kaydırma derinliklerini renkli grafiklerle gösteren kullanıcı deneyimi analiz aracıdır.

Hummingbird Algorithm (Sinekkuşu Algoritması) Nedir?

Google'ın 2013'te duyurduğu; doğal dil işleme yoluyla arama sorgularının anlamsal bağlamını çözmeyi amaçlayan temel algoritma güncellemesidir.

HTTPS & TLS / SSL Nedir?

Sunucu ile tarayıcı arasındaki veri aktarımını şifreleyen güvenlik protokolüdür. Günümüzde fiilen TLS protokolü kullanılsa da genel adıyla SSL olarak bilinir.

I

Indexing (İndeksleme) Nedir?

Arama motorlarının taradığı web sayfalarını analiz edip veri tabanına (dizinine) kaydetmesi adımıdır. Akış Crawling > Indexing > Ranking şeklinde gerçekleşir.
İlgili içerik: Google Index API

Information Gain (Bilgi Kazanımı Puanı) Nedir?

Arama motorlarının veya AI sistemlerinin bir içeriğin mevcut kaynakları tekrarlamak yerine konuya yeni bir veri, özgün bir tecrübe veya bakış açısı katıp katmadığını değerlendiren ölçüttür.

Internal Link (İç Linkleme) Nedir?

Bir web sitesinin sayfalarının kendi arasında birbirine köprü bağlantı vermesidir. Sayfa otoritesinin dağılmasını ve kullanıcı gezintisini kolaylaştırır.

Informational (Bilgilendirme) Niyeti Nedir?

Kullanıcının bir soruna cevap bulmak, öğrenmek ve bilgi almak için yaptığı arama niyetidir ("nedir, nasıl yapılır").

Image Optimization (Görsel Optimizasyon) Nedir?

Görsellerin dosya boyutu, formatı (WebP/AVIF), alt metni ve çözünürlüğü optimize edilerek hızlı yüklenmesi ve Görsel SEO kazanması işlemidir.

J

JSON-LD Nedir?

Google'ın önerdiği, sayfa kodlarına doğrudan müdahale etmeden <script> bloğu içinde yapılandırılmış veri işaretlemesi sunan JavaScript nesne formatıdır.

JavaScript SEO Nedir?

İstemci tarafında işlenen (CSR) dinamik web sitelerinin arama motorları ve AI botları tarafından sorunsuz taranıp render edilebilmesi için uygulanan optimizasyon sürecidir.

K

Keyword Cannibalization (Anahtar Kelime Yamyamlığı) Nedir?

Aynı web sitesindeki birden fazla sayfanın aynı arama niyetini hedefleyerek arama motorunda birbiriyle rekabete girmesi ve sıralama kaybetmesi durumudur.

Keyword Research (Anahtar Kelime Araştırması) Nedir?

Hedef kitlenin arama hacimlerini, arama niyetlerini ve rekabet zorluğunu analiz ederek içerik stratejisi belirleme yöntemidir.

Keyword Density (Anahtar Kelime Yoğunluğu) Nedir?

Hedef kelimenin sayfadaki toplam kelime sayısına oranıdır. Katı bir kuralı yoktur; içerikler spam'e kaçmadan doğal akışında yazılmalıdır.

KPI (Key Performance Indicator / Temel Performans Göstergesi) Nedir?

SEO ve dijital pazarlama süreçlerindeki verimi somut verilerle ölçmek için kullanılan başarı kriterleridir.

L

llms.txt Nedir?

Web sitelerinin kök dizininde yer alan; büyük dil modellerine (LLM) ve yapay zeka arama motorlarına sitenin mimarisini ve en yetkin kaynaklarını sade Markdown formatında aktaran yeni nesil AI yönlendirme standardıdır.

LCP (Largest Contentful Paint) Nedir?

Core Web Vitals'ın ana metriklerinden biridir. Sayfadaki en büyük görsel veya metin bloğunun ekrana gelme süresini ölçer. 2.5 saniyenin altı iyi kabul edilir.

Local SEO (Yerel SEO) Nedir?

Belirli bir coğrafi bölgeyi hedefleyen işletmelerin Haritalar ve bölgesel aramalarda görünür olmasını sağlayan SEO çalışmasıdır.
İlgili içerik: Local SEO Hizmeti

Link Building (Bağlantı İnşası) Nedir?

Otoriter ve ilgili web sitelerinden doğal, nitelikli backlinkler elde etmek için yürütülen stratejik çalışmadır.

Long-Tail Keyword (Uzun Kuyruklu Anahtar Kelime) Nedir?

Genellikle üç veya daha fazla kelimeden oluşan, aranma hacmi düşük fakat dönüşüm oranı ve satın alma niyeti çok yüksek olan spesifik kelime öbekleridir.

LSI (Latent Semantic Indexing) Nedir?

Eski bir bilgi erişim tekniğidir. Google'ın LSI kullandığı teknik bir yanılgıdır; SEO'da "LSI kelimeler" olarak anılan kavram aslında birbiriyle anlamsal olarak ilişkili zengin konusal terimlerdir.

M

Mobile-First Indexing (Mobil Öncelikli Dizinleme) Nedir?

Google'ın web sitelerini dizine eklerken ve sıralarken sitenin mobil sürümünü birincil kaynak olarak değerlendirmesidir.

Meta Title & Description Nedir?

Arama sonuçlarında gösterilen tıklanabilir sayfa başlığı (Title) ve özet açıklamadır (Description). Tıklama oranını (CTR) doğrudan etkiler.

Machine Learning (Makine Öğrenmesi) Nedir?

Sistemlerin kuralları önceden kodlanmadan, verilerden örüntüler çıkararak kendi kendine öğrenmesini ve karar vermesini sağlayan yapay zeka alanıdır.

Mobilegeddon Nedir?

Google'ın 2015 yılında mobil uyumlu sayfaları aramalarda avantajlı kılan ve sektörü mobil uyumluluğa zorlayan algoritma güncellemesinin popüler adıdır.

N

NoFollow, Sponsored & UGC Nedir?

rel="nofollow": Bağlantının takip edilmemesini söyler. rel="sponsored": Ücretli veya reklam bağlantılarını belirtir. rel="ugc": Yorum ve forum gibi kullanıcı tarafından üretilen içerik bağlantılarını tanımlar.

Noindex Nedir?

Bir sayfanın arama motoru botları tarafından taranmasına izin verilse dahi arama sonuçları dizinine eklenmesini engelleyen robots yönergesidir.

NLP (Doğal Dil İşleme) Nedir?

Arama motorlarının ve modellerin insan dilindeki anlamı, hissi ve cümle bağlamını analiz etmesini sağlayan yapay zeka teknolojisidir.

Navigational Intent (Gezinme Niyeti) Nedir?

Kullanıcının doğrudan belirli bir web sitesini veya markayı bulmak amacıyla yaptığı sorgulardır (ör. "Can Gedik blog").

O

On-Page SEO (Site İçi SEO) Nedir?

Web sitesinin kendi sayfalarında gerçekleştirilen içerik, başlık, görsel, kod ve linkleme optimizasyonlarının bütünüdür.
İlgili içerik: On Page SEO Nedir?

Off-Page SEO (Site Dışı SEO) Nedir?

Web sitesi dışında gerçekleşen; backlinkler, dijital PR ve marka bilinirliği gibi dış otorite oluşturma faaliyetleridir.
İlgili içerik: Off Page SEO Nedir?

Outbound Link (Çıkış Bağlantısı) Nedir?

Ziyaret edilen sayfadan farklı bir alan adına yönlendirilen bağlantılardır.

Open Graph Protocol (Açık Grafik Protokolü) Nedir?

Sayfaların sosyal medya platformlarında paylaşıldığında başlık, açıklama ve görselinin düzgün biçimde kart olarak görüntülenmesini sağlayan meta etiketleridir.

Orphan Pages (Yetim Sayfalar) Nedir?

Site içerisinden kendisine hiçbir iç bağlantı (internal link) verilmeyen, kullanıcıların ve botların gezinirken bulamadığı yalnız sayfalardır.

P

PageRank (PR) Nedir?

Google'ın sayfaların önemini diğer sayfalardan aldıkları bağlantıların kalitesine göre hesapladığı algoritmadır. Herkese açık 0-10 puanı 2016'da kaldırılmış olsa da iç sistemlerde sıralama temeli olarak varlığını sürdürmektedir.

Panda & Penguin Algoritmaları Nedir?

Panda: Düşük kaliteli ve zayıf içerikleri cezalandıran algoritma. Penguin: Spam ve manipülatif backlinkleri hedef alan ve günümüzde gerçek zamanlı çalışan çekirdek algoritma parçasıdır.

Perplexity AI Nedir?

Web üzerindeki kaynakları tarayarak kullanıcı sorularını sentezleyen, alıntıladığı web sitelerini dipnot ve kaynak kartları şeklinde sunan yapay zeka arama motorudur.

Permalink (Kalıcı Bağlantı) Nedir?

Bir sayfanın kalıcı, anlaşılır ve SEO dostu standart URL yapısıdır.

Page Speed (Sayfa Hızı) Nedir?

Bir web sayfasının kullanıcı ekranında tamamen yüklenerek etkileşime hazır hale gelme süresidir.

R

RAG (Retrieval-Augmented Generation) Nedir?

Yapay zekanın yalnızca statik modeliyle değil; bir soruyu yanıtlarken güvenilir harici web sayfalarını ve bilgi tabanlarını gerçek zamanlı çekip sentezlemesini sağlayan GEO odaklı arama mimarisidir.

Robots.txt Nedir?

Arama motoru botlarına ve AI tarayıcılarına sitenin hangi bölümlerinin taranıp taranamayacağını belirten kök dizindeki kılavuz metin dosyasıdır.
İlgili içerik: Robots.txt Nedir?

RankBrain Nedir?

Google'ın daha önce hiç karşılaşılmamış karmaşık arama sorgularını anlamlandırmak ve sıralamak için kullandığı makine öğrenimi tabanlı sıralama bileşenidir.

Rich Snippet (Zengin Sonuçlar) Nedir?

Yapılandırılmış veri sayesinde arama sonuçlarında yıldızlı puanlar, fiyatlar, SSS veya video önizlemeleri gibi görsel unsurlarla sunulan zengin sonuçlardır.

S

SEO (Arama Motoru Optimizasyonu) Nedir?

Web sitelerinin arama motorlarında organik görünürlük kazanması, üst sıralarda yer alması ve nitelikli ziyaretçi çekmesi için yürütülen tüm çalışmaların bütünüdür.
İlgili içerik: SEO Nedir? Kapsamlı Rehber

SGE (Search Generative Experience) Nedir?

Google'ın üretken yapay zeka destekli arama deneyimini test ettiği deneysel programdır; sonradan AI Overviews adıyla resmileşmiştir.

Semantic SEO (Anlamsal SEO) Nedir?

İçeriği yalnızca kelime eşleşmesi olarak değil; konunun alt başlıkları, anlamsal ilişkileri ve varlıkları kapsayan konusal bir otorite ağı olarak kurgulama stratejisidir.

Schema Markup (Şema İşaretleme) Nedir?

Sayfadaki bilgilerin arama motorları ve AI sistemleri tarafından net olarak işlenebilmesi için Schema.org standartlarıyla kodlanmış yapılandırılmış veridir.

SERP (Search Engine Results Page) Nedir?

Arama motoru sonuç sayfasıdır. Reklamlar, öne çıkan snippet'ler, AI Overviews panelleri ve organik sıralamalar bu sayfada yer alır.

Search Intent (Arama Niyeti) Nedir?

Kullanıcının bir sorguyu yazarken ulaşmak istediği amaçtır: Gezinme, Bilgilendirici, Ticari Araştırma ve Satın Alma olarak dörde ayrılır.

Senior SEO Executive (Kıdemli SEO Yöneticisi) Nedir?

Teknik SEO, GEO/AEO, organik büyüme stratejisi ve veri analitiği süreçlerini uçtan uca yöneten deneyimli arama motoru uzmanıdır.
İlgili içerik: SEO Uzmanı Nedir?

T

Technical SEO (Teknik SEO) Nedir?

Sitenin altyapısının arama motorlarının tarama, indeksleme ve sıralama süreçlerine uygun hale getirilmesi için yapılan teknik optimizasyonlardır.

Topical Authority (Konusal Otorite) Nedir?

Bir web sitesinin belirli bir uzmanlık alanındaki tüm alt konuları derinlemesine işleyerek arama motorları ve AI sistemleri nezdinde o alanın ana başvuru kaynağı haline gelmesidir.

TLD (Top-Level Domain) Nedir?

Alan adlarının uzantısıdır (.com, .com.tr, .org vb.).

Transactional (Satın Alma) Niyeti Nedir?

Kullanıcının doğrudan bir ürünü veya hizmeti satın alma ya da sipariş etme niyetiyle yaptığı aramalardır.

U

URL Nedir?

"Uniform Resource Locator" kelimelerinin kısaltmasıdır. İnternetteki bir kaynağın adresini belirtir (ör. https://cangedik.com.tr/seo-terimler-sozlugu/).

UX (User Experience / Kullanıcı Deneyimi) Nedir?

Kullanıcının sitede geçirdiği deneyimin kolaylığı, işlevselliği ve hızının toplamıdır. Modern SEO'nun doğrudan sıralama kriterlerindendir.

Usability (Kullanılabilirlik) Nedir?

Ziyaretçilerin web sitesini ne kadar kolay, sezgisel ve hatasız kullanabildiğini ifade eden deneyim ölçütüdür.

URL Parameters (URL Parametresi) Nedir?

URL sonuna eklenen '?' veya '&' işaretleriyle dinamik filtreleme ve izleme sağlayan parametre dizileridir.

V

Vector Search (Vektörel Arama) Nedir?

Aramanın sadece kelime eşleşmesine değil, içeriklerin ve sorgunun anlamsal vektör benzerliğine göre yapıldığı yeni nesil yapay zeka arama teknolojisidir.

Video SEO Nedir?

Video içeriklerin YouTube ve Google arama sonuçlarında doğru etiketler, başlıklar ve video şemaları ile üst sıralarda yer alması için yapılan optimizasyondur.

Voice Search (Sesli Arama) Nedir?

Kullanıcıların akıllı asistanlar üzerinden sesli konuşma diliyle yaptığı sorgulardır. Doğrudan cevap odaklı AEO için önemlidir.

W

White Hat SEO (Beyaz Şapka SEO) Nedir?

Arama motoru yönergelerine tam uyumlu, kullanıcı odaklı, etik ve uzun vadeli başarıyı hedefleyen optimizasyon yöntemleridir.

WordPress SEO Nedir?

Dünyanın en popüler CMS platformu olan WordPress üzerinde eklenti, tema, hız ve yapılandırma optimizasyonlarının uygulanmasıdır.
İlgili içerik: WordPress SEO Eklentileri

Website Architecture (Site Mimarisi) Nedir?

Bir web sitesinin sayfalarının organizasyonu ve hiyerarşik bağlantı yapısıdır. Botların ve kullanıcıların gezinmesini kolaylaştırır.

X

XML Sitemap (Site Haritası) Nedir?

Sitedeki dizine eklenmesi gereken tüm URL'leri ve güncelleme tarihlerini arama motorlarına bildiren standart XML dosyasıdır.

XPath Nedir?

XML ve HTML sayfalarında belirli veri alanlarını seçmek ve SEO veri kazıma (scraping) işlemlerinde kullanmak için tercih edilen sorgu dilidir.

Y

YMYL (Your Money or Your Life) Nedir?

Kullanıcıların sağlığını, mal varlığını, güvenliğini veya finansal durumunu doğrudan etkileyen sayfalardır. Arama motorları ve yapay zeka modelleri bu sayfalarda en katı E-E-A-T ve doğruluk kriterlerini uygular.

YouTube SEO Nedir?

YouTube içerisindeki aramalarda daha üst sıralarda yer almak ve video görünürlüğünü artırmak için uygulanan optimizasyon çalışmalarıdır.
YouTube Kanalım: Can Gedik

Yandex & Yandex Metrica Nedir?

Rusya merkezli arama motoru ve onun ücretsiz sunduğu ısı haritası, oturum kaydı ve trafik analitiği sağlayan web analiz servisidir.

Z

Zero-Click Searches (Sıfır Tıklamalı Aramalar) Nedir?

Kullanıcının aradığı yanıtı SERP'teki AI Overviews, öne çıkan snippet veya bilgi panelinden alması sebebiyle hiçbir web sitesine tıklamadan oturumu sonlandırması durumudur.

Zombie Page (Zombi Sayfa) Nedir?

Sitede bulunan fakat neredeyse hiç organik trafik çekmeyen, kullanıcı etkileşimi üretmeyen ve sitenin tarama bütçesini tüketen düşük kaliteli sayfalardır.

Zone File (Bölge Dosyası) Nedir?

Bir alan adına ait DNS kayıtlarını ve yönlendirmelerini içeren sunucu dosyasıdır.

1-9 (HTTP Durum Kodları)

200 OK (Başarılı İstek) Nedir?

İsteğin sunucu tarafından başarıyla tamamlandığını ve kaynağın sorunsuz şekilde yüklendiğini belirtir.

301 Moved Permanently (Kalıcı Yönlendirme) Nedir?

Kaynağın kalıcı olarak başka bir URL adresine taşındığını ifade eder. Sayfanın birikmiş SEO değerini (link equity) yeni hedefe aktarır.

302 Found / Moved Temporarily (Geçici Yönlendirme) Nedir?

URL adresinin geçici olarak farklı bir adrese taşındığını gösterir; SEO değer aktarımı 301 kadar güçlü değildir.

401 Unauthorized (Yetkisiz Erişim) Nedir?

Erişilmek istenen kaynak için geçerli kimlik doğrulaması gerektiğini ifade eder.

403 Forbidden (Yasaklı Erişim) Nedir?

Sunucunun isteği anladığını fakat kaynağa erişim yetkisinin kesin olarak engellendiğini gösterir.

404 Not Found (Bulunamadı) Nedir?

İstenen sayfanın sunucuda bulunamadığını belirtir. Silinen veya URL yapısı bozulan sayfalarda görülür.

410 Gone (Kalıcı Olarak Silindi) Nedir?

Sayfanın kasten kaldırıldığını ve bir daha geri dönmeyeceğini arama botlarına kesin dille bildiren durum kodudur.

500 Internal Server Error (Sunucu Hatası) Nedir?

Sunucuda beklenmeyen bir hata oluştuğunu ve isteğin yerine getirilemediğini ifade eder.

503 Service Unavailable (Hizmet Kullanılamıyor) Nedir?

Sunucunun aşırı yüklenme veya planlı bakım nedeniyle geçici olarak isteğe yanıt veremediğini gösterir.