Konunun öne çıkan noktaları
Yönetim Bilişim Sistemleri (YBS), işletme ve bilişim alanlarını bir araya getirerek teknoloji, veri ve bilgi sistemlerinin işletmelerde etkin şekilde kullanılmasını sağlayan disiplinlerarası bir bölümdür. Ben de bu yazımda bir YBS mezunu olarak Yönetim Bilişim Sistemleri’nin ne olduğunu, bölümde hangi derslerin okutulduğunu, üniversitelerin taban puan ve başarı sıralamalarını, mezunların hangi alanlarda çalışabileceğini ve bölümün kariyer açısından sunduğu fırsatları ele alacağım.
YBS hakkında merak edilenleri ve bölümle ilgili kendi deneyimlerimi bir araya getirerek, bu bölümü tercih etmeyi düşünenlere kapsamlı bir rehber sunmayı amaçlıyorum. Öncelikle Yönetim Bilişim Sistemleri bölümünün ne olduğunu ve öğrencilere neler sunduğunu inceleyelim.
Yönetim Bilişim Sistemleri Nedir?
Yönetim Bilişim Sistemleri (YBS), işletme ve bilişim alanlarını bir araya getiren 4 yıllık bir lisans programıdır. Bölümün temel amacı, işletmelerin bilgi ve iletişim teknolojilerinden yararlanarak verilerini, iş süreçlerini ve bilgi sistemlerini daha etkin şekilde yönetmesine katkı sağlayabilecek uzmanlar yetiştirmektir. Bu yönüyle YBS, yalnızca yazılım veya işletme eğitimi veren bir bölüm değildir. İki alan arasındaki bağlantıyı kurarak öğrencilere hem teknik hem de yönetsel bir bakış açısı kazandırmayı hedefler.
YBS eğitimi boyunca öğrenciler işletme, yönetim, bilgisayar bilimleri, yazılım, veritabanı, veri analizi ve bilgi sistemleri gibi farklı alanlarda dersler alabilir. Bölümün disiplinlerarası yapısı nedeniyle derslerin kapsamı ve ağırlığı üniversiteden üniversiteye değişiklik gösterebilir. Ayrıca YBS bölümünün bağlı olduğu fakülte de eğitim programının içeriği üzerinde etkili olabilir. Bu nedenle farklı üniversitelerde aynı bölüm adı altında birbirinden farklı ders programlarıyla karşılaşmak mümkündür.
Bölümün sunduğu eğitim, mezunların farklı kariyer alanlarına yönelmesine de olanak tanır. Öğrenciler eğitim sürecinde edindikleri bilgi ve becerilere göre yazılım, veri analizi, iş analistliği, siber güvenlik, dijital pazarlama, proje yönetimi ve bilgi teknolojileri gibi alanlarda kariyer planlayabilir. Bu çeşitlilik, YBS’nin en çok öne çıkan özelliklerinden biri olarak değerlendirilebilir.
Kısacası Yönetim Bilişim Sistemleri, teknolojiyi işletmelerin ihtiyaçlarıyla buluşturan ve öğrencilere hem teknik hem de yönetsel yetkinlikler kazandırmayı amaçlayan disiplinlerarası bir lisans bölümüdür. Bölümün ders yapısını, mezunların çalışma alanlarını ve üniversiteler arasındaki farklılıkları ilerleyen başlıklarda daha detaylı şekilde ele alacağım.
Yönetim Bilişim Sistemleri (Management Information Systems) Nedir?
Yönetim Bilişim Sistemleri Dersleri Nelerdir?
YBS bölümündeki derslerin içerikleri tercih edilen üniversitenin niteliğine göre değişiklik gösterir. Üniversiteler YBS dersleri özelinde genel olarak yazılım ya da işletme ağırlıklı müfredatlar tercih etmektedir. Örneğin, bir X üniversitesi yazılım ağırlıklı bir müfredata sahipse dersler bilgisayar mühendisliği ve yazılım mühendisliği derslerine benzer. İşletme kısmından çok yazılıma ağırlık verilir. Bir Y üniversitesi işletme ağırlıklı bir müfredata sahipse bu durum X üniversitesindekinin tam tersi olur. Bu defa eşit ağırlık ve yönetime yönelik sözel dersler olacaktır. Fakat temelde hangi üniversitede olursanız olun her iki alandan da dersler görülür. Sadece daha çok öne çıkan eğitimler farklılaşır.
YBS derslerinden bazıları şu şekildedir:
- Temel Bilgi Teknolojileri
- İşletme Matematiği
- Veri Tabanı Yönetim Sistemleri
- Pazarlama
- Muhasebe
- İktisat
- İstatistik
- Örgütsel Davranış
- Programlamaya Giriş
- Yönetim Bilişim Sistemleri
- Kurumsal Kaynak Planlama
- Arama Motoru Optimizasyonu
- Mobil Uygulamalar
- Veri Madenciliği
- Karar Destek Sistemleri
- İşletme Finansı
- Çağdaş Yönetim Teknikleri
- Bilişim Hukuku
- Web Tasarımı ve İnternet Programlama
- Bilgisayar Ağları
- Sistem Güvenliği
- Nicel Karar Teknikleri
- Yapay Zeka ve Uygulamaları
Yönetim Bilişim Sistemleri bölümünü tercih etmeden önce mutlaka tercih listenize ekleyeceğiniz üniversitelerin ders içeriklerini ve eğitmen kadrosunu araştırın! Okurken seçeceğiniz seçmeli derslerin de bölümün ağırlığının yazılım mı yoksa işletme mi olmasında önemli bir rolü vardır. Kariyer planınızı yaparken bu detayları göz önünde bulundurmalısınız.
Yönetim Bilişim Sistemleri Dersleri
Yönetim Bilişim Sistemleri Mezunları Ne İş Yapar?
Yönetim Bilişim Sistemleri (YBS) mezunları, işletmelerin bilgi teknolojileri altyapılarını tasarlamak, uygulamak ve yönetmek için gerekli becerilere sahip olduklarından birçok farklı alanda çalışabilirler. Bu yönüyle tıp bölümüne benzerlik göstermektedir. İş yelpazesi açısından birçok farklı tarzda iş imkanı bulunuyor. YBS mezunlarının çalışabileceği bazı alanlar ve pozisyonları listeledim.
A-) Algoritma ve Programlama Bilmeniz Gereken Pozisyonlar:
1) Yazılım Geliştirme Uzmanı
2) Sistem Analisti
3) Web Uygulama Geliştirici
4) Mobil Uygulama Geliştiricisi (IOS / ANDROID)
5) ERP Uzmanı/Müdürü (SAP, Maximo, Canias, Workcube, Dinamo vb.)
6) Java Yazılım Geliştirici
7) Dot.net / C# Yazılım Geliştirici
8) Veri Yönetimi
9) Veri Tabanı Uzmanı/Yöneticisi (DBA: Database Administrator)
10) Yazılım Mühendisi (özellikle JAVA/C#/C++/Dot.Net)
11) Ar-Ge Mühendisi (Sofware/Hardware tasarım uzmanı)
12) Test Mühendisi / İnternet ve Mobil uygulamalar Test Uzmanı
B-) Sistem ve Network (Bilgisayar Ağları) Bilmeniz Gereken Pozisyonlar:
13) Sistem Admini (Ağ ve Bilgisayar Sistemi Yöneticisi)
14) Bilişim Proje Uzmanı/Yöneticisi
15) Bilgi ve Sistem Güvenliği Uzmanı/Yöneticisi
16) Sistem Mühendisi (MCSE vb.)
17) Vendor Manager (Bilişim Ürün ve Hizmet Sağlayıcıları için Marka Yöneticisi)
18) Sistem Destek Uzmanı
19) Network Destek Uzmanı
20) Network Mühendisi & Network Mimarı (Network Engineer & Network Architect)
C-) Grafik ve Görsel Tasarım Bilmeniz Gereken Pozisyonlar:
21) Web Tasarım Uzmanı (Pozisyona göre orta veya üst düzey HTML ve CSS bilmek gerekir)
D-) Arama Motoru ile ilgili Pozisyonlar:
22) SEO Uzmanı (Search Engine Optimization/Arama Motoru Optimizasyonu)
23) SEM Uzmanı (Search Engine Marketing/Arama Motoru Pazarlama)
24) Sosyal Medya Uzmanı
25) Web İçerik Uzmanı/Yöneticisi (Web Content)
26) E-Ticaret Uzmanı (E-Commerce Expert)
İlginizi çekebilir: SEO Nedir?
SEO Specialist
E-) Büyük Kurumsal Sistemler ile ilgili Pozisyonlar:
27) İş Analisti
28) İş Zekası (Business Intelligence)
29) Yapay Zekâ (Artificial Intelligence)
30) Veri analizi ve karar verme
31) Veri madenciliği
32) BPM Uzmanı / Süreç Tasarım ve Geliştirme Uzmanı (BPM: Business Process Management/İş Süreç Yönetimi)
33) CRM Uzmanı/ Yöneticisi (Müşteri İlişkileri Yönetimi)
F-) Akademik Dünya ile ilgili Pozisyonlar:
34) YBS Araştırma Görevlisi
35) YBS Öğretim Görevlisi (Yüksek Lisans veya 5 yıl sektör tecrübesi)
36) YBS Yrd. Doç. (Akademisyen: Doktora yapılması gerekir)
YBS Bölümü Hangi Üniversitelerde Var?
Yönetim Bilişim Sistemleri programı Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, Marmara Üniversitesi, Düzce Üniversitesi, Sakarya Üniversitesi ve Akdeniz Üniversitesi gibi 37 farklı devlet üniversitesinde yer almaktadır. Vakıf üniversitesinde ise bu sayı 87’dir.
Bu bölümlerin arasında İngilizce, Türkçe, KKTC Uyruklu, burslu, %50 indirimli ve ücretli olarak farklı kategorilere ayrılmaktadır.
YBS programı bulunan tüm üniversiteler ve diğer ayrıntılar için YÖK Atlas YBS adresini ziyaret edebilirsiniz.
Yönetim Bilişim Sistemleri Hangi Üniversitede Okunmalı?
YBS bölümü, adayların kendilerini geliştirmelerine dayalı bir bölüm olduğu için üniversite tercihi yapılırken dikkat edilmesi gereken bazı noktaları bulunuyor. Çünkü iyi bir üniversite öğrencisinin mezun olduğunda belirli bir yeterlilik düzeyinde ve belli bir donanımda olması gerekir. Bu sayede kariyerindeki basamaklarını çıkmak rakiplerine oranla çok daha kolaylaşacaktır.
YBS, EA yani eşit ağırlık üzerinden alım yapan bir bölümdür. Daha önce de belirttiğim gibi Yönetim Bilişim Sistemleri (YBS) bölümünde tercih ettiğiniz üniversitenin yazılım ya da işletme ağırlıklı olmasına göre bu konunun cevabı değişmektedir. İlk olarak sıralamanıza uygun üniversiteleri bir listeleyin. Sonrasında bu okulların YBS bölümünde yer alan eğitmen kadrosunu inceleyin. İlgili üniversitenin ders içeriklerini araştırın. Ayrıca üniversitenin ait olduğu şehir, fakültenin konumu, üniversitenin sosyalliği, şehrin ekonomisi ve bölümden daha önce mezun olmuş YBS mezunlarının şu anki kariyerlerine göz atın. Bu ve benzeri detaylar hangi okulun sizin için uygun olacağını gösterecektir. Fakat yine de tercih listesinde bulunmasından rahatsız olacağınız okulları listenize eklemenizi önermem. Daha sonra pişman olup sene kaybetmek ya da mezuna bırakmak gibi olaylara neden olabilir. Bu yüzden bu bölümü tercih edecekseniz sıralamanız dışında kazanmayı düşündüğünüz üniversiteyi detaylı bir şekilde araştırmalısınız.
Yönetim Bilişim Sistemleri Sıralaması/Puanı Nedir?
Yönetim Bilişim Sistemleri’nin en son üniversite sıralamalarını ve puanlarının bir kısmını aşağıdaki görselde görebilirsiniz. Bu verilerin tamamını için tıklayınız.
Yönetim Bilişim Sistemleri Sıralaması/Puanı
İlginizi çekebilir: Dijital Pazarlama Nedir?
Yönetim Bilişim Sistemleri Bölümü İçin Yapılması Gereken Netler
Yönetim bilişim sistemleri okumak için kaç net yapmanız gerektiğinin cevabına aşağıda yer alan tablodan ulaşabilirsiniz. Tamamı için tıklayınız.
Yönetim Bilişim Sistemleri Bölümü İçin Yapılması Gereken Netler
Açıköğretim Yönetim Bilişim Sistemleri
Yönetim Bilişim Sistemleri bölümünü açıköğretim yoluyla okumak isteyen adaylar için farklı üniversitelerin sunduğu programlar değerlendirilebilir. Açıköğretim programlarında eğitim büyük ölçüde çevrim içi kaynaklar üzerinden yürütülür ve öğrenciler derslerini üniversitelerin belirlediği eğitim sistemi üzerinden takip eder.
Açıköğretim YBS programına başvurmayı düşünen adayların öncelikle üniversitelerin güncel program ve başvuru koşullarını incelemesi gerekir. Programın eğitim modeli, ders içeriği, sınav sistemi ve kayıt şartları üniversitelere göre farklılık gösterebilir.
Anadolu Üniversitesi tarafından sunulan Açıköğretim Yönetim Bilişim Sistemleri programının güncel bilgilerine program sayfası üzerinden ulaşabilirsiniz.
YBS Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Yönetim Bilişim Sistemleri Eşit Ağırlık Mı?
Evet, YBS bölümü eşit ağırlık (TM) puan türüne aittir. Sınav sistemlerinde de bu puan türüne göre yerleştirme yapılır.
Yönetim Bilişim Sistemleri Bölümü Kaç Yıllık?
Yönetim Bilişim Sistemleri 4 yıllık bir lisans programıdır.
Yönetim Bilişim Sistemleri Kimler Okuyabilir?
Araştırmayı seven, girişimci olan, analitik düşünebilen, bilgisayar alanlarıyla ilgili, yazılım ve algoritmalara merak duyan herkes okuyabilir. Yeter ki isteyin ve çalışın. Çalıştıktan sonra başarılamayacak şey yoktur.
Yönetim Bilişim Sistemleri Bölümü Zor Mu?
Tüm üniversitelerde ve bölümlerde olduğu gibi elbette bu bölümde de birtakım zorluklar mevcut. Fakat düzenli çalışan bir öğrencinin üstesinden gelemeyeceği seviyede değil.
Yönetim Bilişim Sistemleri Mezunları İşsiz Kalır Mı?
Eğitim süresi boyunca bir hedefi olan, düzenli çalışan ve istekleri doğrultusunda azim gösteren hiçbir öğrenci işsiz kalmaz. Ayrıca YBS, tıp bölümü kadar geniş iş olanağına sahiptir. Bu yüzden yetenekleriniz doğrultusunda bir mesleğe odaklanırsanız mezun olduktan sonra işsiz kalmanız söz konusu bile olmaz.
Yönetim Bilişim Sistemleri Bölümünün Geleceği Var Mı?
Evet, YBS bölümünün geleceği var. Artık bilgi ve teknoloji çağında yaşıyoruz işletmeler ve devletler hızla dijitalleşiyor. Bu da bilişim sistemlerinin kullanımının daha da yaygınlaşacağı anlamına geliyor. Bu nedenle YBS bölümü, dijitalleşme devam ettiği sürece önemini koruyacaktır.
Yönetim Bilişim Sistemleri Bölümünü Mezunları Yazılımcı Olabilir Mi?
YBS bölümünde okuyan bir öğrenci yazılımcı olabilir. YBS bölümü, programlama, bilgi sistemleri, siber güvenlik, yazılım geliştirme ve veri analizi vb. konuları da kapsar. Bu nedenle YBS bölümünü tercih eden öğrenciler seçecekleri seçmeli dersleri yazılım ağırlıklı derslerden oluşturarak yazılım konusunda bilgi ve beceri edinebilirler.
Bu yazımda, benim de bir dönem öğrencisi olduğum Yönetim Bilişim Sistemleri bölümü hakkında kapsamlı bir rehber hazırladım. YBS’nin ne olduğundan üniversitelerin taban puan ve başarı sıralamalarına, bölümde okutulan derslerden mezuniyet sonrası iş olanaklarına kadar merak edilen pek çok konuyu bir araya getirdim. Özellikle Yönetim Bilişim Sistemleri bölümünü tercih etmeyi düşünen adaylar için yol gösterici ve faydalı bir içerik olmasını umuyorum.
Yönetim Bilişim Sistemleri hakkında araştırma yapan veya bölüm tercihini değerlendiren arkadaşlarınız varsa bu içeriği onlarla paylaşarak daha fazla kişinin faydalanmasını sağlayabilirsiniz.
